|
|
|
OYAD YASAM KÖYÜ PROJESI
 NEDEN
OTIZMLILER IÇIN AYRI BIR YASAMKÖYÜ?
Engelli, sorunlu çocuklar için zaten yeterince egitim,
ögrenim ve yasam olanagi yokken neden sadece otizmli
çocuklar için bir yasam köyü projesi olusturdugumuz
sorusuna yanit vererek projemizi açiklamaya baslamak
istiyoruz. Otizm tip biliminin sebebini hala yeterince
tanimlayamadigi ve kesin bir tedavi öneremedigi bir
rahatsizlik ve genel kaninin aksine 500'de 1 gibi
oldukça sik görülen ve hayat boyu süren bir engellilik
durumudur. Otizmin tanimi içerisinde yer alan alt
tiplerin sayisi ve bu tiplerin birbirinden farkliligi
göz önünde bulunduruludugunda, projemizin ne kadar
büyük bir alani kapsadigi ortaya çikmaktadir. Bu tanim
yüksek ya da düsük zeka seviyeli, fiziksel yeterlilikli
ya da yetersiz, agresif ve özellikle kendine zarar
verebilecek ya da son derece sakin ve hiç kimse ile
iliski kurmayacak davranis bozukluklarina sahip bireyleri
ayni yelpaze içerisinde degerlendirmektedir. Otizmli
bireylerin gelisip topluma entegre olmalari psikolojik,
nörolojik ve fiziksel engellilik durumlarinin çogu
vakada birarada bulunmalari sebebi ile diger engelli
bireylere göre daha zordur ancak imkansiz degildir.
Kesintisiz egitim ve hayatlarini kolaylastiracak basit
fakat kuralli yasama ortamlari bu bireylerin en çok
fayda gördügü tedavi yaklasimidir. Erken yasta baslanilan
egitim ile tüm vakalarda gelisme oldugu ve yarisindan
çogunun ileriki yaslarinda normal davranis kaliplarini
tasimaya basladigi kanitlanmistir.
Otizmin alt tiplerinin çesitliligi, bu bireyler ile
ilgilenen özel uzmanlarin gerekliligini diretmektedir.
Her ne kadar farkli zeka seviyelerinde ya da fiziksel
yeterlilikte olsalar da, otizmli bireylerin hemen
hepsi basa çikmasi zor davranis kaliplarina sahip
insanlardir. Egitimlerinde en çok basariya ulastiran
yöntemler sartlandirma ve taklit mekanizmalarinin
hizlandirilmasidir. Bu sebeple Milli Egitim' in de
öngördügü gibi, saglikli çocuk ve bireylerle birlikte
yasayarak ve taklit ederek, sartlanarak egitilmeleri,
tedavinin sonuçlari açisindan çok önemlidir. Diger
engelli çocuklarla birarada bulunduklarinda gelismelerinin
son derece olumsuz etkilendigi bilimsel olarak kanitlanmis
bir gerçektir. Bu bilgi isiginda Milli Egitim otizmli
çocuklar için normal ilkögretim okullarinda ayri sinif
açilmasini önermektedir. Ancak bu çok önemli proje
maalesef ülkenin kosullarindan dolayi çok az sayida
çocuk için geçerli olabilmektedir ve Türkiye'de otizmli
çocuklarin sayisinin 60.000 kadar oldugu tahmin edilirken
2002 yilinda Milli Egitim' in normal ilkögretim okullarina
kayitli otizmli çocuk sayisi 100'dür ve gereksinimlere
cevap verememektedir.
Türkiye'nin üzerinde hala çok çalisilmasi gereken
bir baska sosyal gerekliligi de engelli bireylerin
ailelerinden bagimsiz olarak ayakta kalabilecekleri
kurumlardir. Otizmli çocuklarin anne babalari olarak
bizi en çok rahatsiz eden "Ben öldügümde çocuguma
ne olacak?" sorusuna rasyonel bir çözüm bulmaya
çalismaktayiz. Ve yine bu çocuklarin anne babalari
olarak tecrübemiz, otizmin basa çikilmasi zor ve özel
uzmanlik gerektiren bir rahatsizlik oldugunu ve bu
çocuklarinin egitim ve diger tedavi kosullarinin digerlerinden
çok farkli oldugunu bize göstermekte. Bu sebeple otizmli
bireyler için ayri bir yasam köyü planlamaktayiz.
PROJE TANIMI
Otizmli çocuk ve yetiskin bireylerin gelecekte ve
bugün ailelerinden bagimsiz güvenle yasamlarini sürdürebilmelerini,
ayni zamanda üretim ve sosyal entegrasyon anlaminda
toplumla bagdasabilecekleri bir yasam köyü kurmak
ve onlarin toplumsal hayata birey olarak katilmalarini
amaçlayan bir konsept projesidir. Yasam kalitesi ve
gelecek endisesi duymaksizin varliklarini sürdürebilecekleri
bir binalar ve mekanlar grubunu kapsar.
Henüz elimizde bir arazi olmadigi için sinirlarimiz
olusturulamamistir. Arazi kosullarinin belirleyiciligi
bizi daha net sonuçlara götürecektir.
BINALARIN TANIMLANMASI
OKUL BINASI:
Iki ana parçadan olusur: egitim bölümü ve idari fonksiyonlarin
yer aldigi bölüm.Egitim kisminda;
8 adet sinif, bir ana sinifi ve gözlem odasi, 7 adet
bireysel terapi odasi, 4 adet sabit atölye, dört ayri
isligin yer alabildigi çok amaçli salon yer almaktadir.
Idari bölümde;
Ögretmenler odasi, iki adet idari ofis, muhasebe,
arsiv, fotokopi ve yazici odasi yer almaktadir. Otizm
ve çocuk ruh sagligi konulu bugünden temelleri atilmis
olan kapsamli bir kitaplik yine bu bünyede yer almaktadir.
Doktor odasi, revir ve fizyoterapi odalari yine binanin
bu kismindadir. Doktor odasi, acil müdahale için gerekebilecek
medikal malzemeyi barindiran ve düzenli olarak grubu
takip edecek çocuk doktoru, nörolog, psikiyatristlerin
geldikleri günlerde kullanacaklari bir mekan olacaktir.
Yemekhane, mutfak, kuru erzak deposu binanin giris
katinda yer alir. Müstahdem odalari, mekanik tesisat,
elektrik ve teknik odalar araziye göre sekillenecek
binanin bodrum katinda yere alacaktir. Egitimciler
ve çocuklar için yeterli sayida ayrik wc ler düsünülmüstür.
Temel olarak okul binasi hem yatili,hem gündüzlü ögrencilere
süreli egitim vermek üzere düsünülmüstür. Çocuklar
egitim ve sosyal kapasitelerine, becerilerine göre
ayrilarak grup egitim ve bireysel egitime katilacaklardir.
Düzenlenecek egitim programi ile okul bünyesinde en
az 100 çocuga egitim ve is olanagi verilmesi hedeflenmektedir.
Okul bünyesinde yer alacak çok amaçli salon bünyesinde;
1-Islikler 2-Sergi alani 3-Spor salonu yapilana dek
sportif faaliyetler 4-Parti ve özel gecelerin düzenlenmesine
yönelik islevler düzenlenecektir.
Isliklerin fonksiyonlari çocuklarin yetenekleri dogrultusunda
belirlenecektir. Hareketli seperatörlerle bölünecek
çok amaçli salonda isliklerin ekipmani sabit dolaplar
içinde korunacaktir.
Seçilebilecek fonksiyonlardan bazilari:
1- Galos üretimi 2- Standart hediye paketi 3- Seramik,
dekor çalismalari 4- Basit hali, kilim dokuma
Sabit atölye ise aletlerin sabit olmasi gerekebilecek
bir fonksiyona göre tercih edilir. Bu bir ahsap atölyesi,
maket atölyesi olabilir.
YASAMEVI ÜNITELERI
Her bir yasamevi ünitesi ortalama 10 çocugun süreli
veya sürekli kalabilecegi 6 yatak odasi kapasiteli
,iki katli bir binadir. Odalar standart olarak dayanikli,
çocuklarin kendine ait oldugunu hissedebilecekleri
mekanlardir. Yatak odalari banyolu ve tek kisilik
- çift kisilik olarak iki tip düsünülmüstür. Bina
bir yatakhaneyi animsatmaktan çok ev imaji vermektedir.
Projede her bir etapta bes tane yasam ünitesi sekillenmistir.
Her biri artan ihtiyaca göre yapilacaktir. Bes bina
kapasitelik alanda üç adet bina yapilmasi ve daha
sonra diger ikisinin yapilmasina hiç bir engel yoktur.
Binanin üst kati yatak bölümü olarak düsünülmüstür.
Giris katta yemek yeme, çamasir yikama ve ütüleme
fonksiyonlari çözülmüstür. Kapsamli bir mutfak ve
15 kisilik yemek yeme alanlari yine alt kattadir.
Oturma ve yasama mekani aksamlari TV izlenebilecek,
müzik dinlenebilecek veya çesitli oyunlarin düzenlenebilecegi
bir çok amaçli salon gibi düsünülmelidir. Renk seçimi,
tefris elemanlari buna uygun olarak sicak ve rahatlatici
tonlarda seçilmeli, temizlik ve dayaniklilik da tercihleri
belirlemede ön planda olmalidir.
Çocuklar kendi çamasirlarini ortak makinelerde tabii
ki gözlem altinda yikayabilmelidir. Çamasir odasi,
üç otomatik çamasir makinesi, kirli-temiz ve deterjan
dolaplarindan ve sabit bir ütü grubundan olusmustur.
Makineler ev tipi veya sanayi tipi seçilebilir. Olasi
kazalara karsi tesisat , dogramalar, kilit sistemleri
emniyetli seçilmelidir.
Çocuk sayisi ile dogru orantili olarak gözetimci kisiler
için ayni bina içinde zemin katta çocuklardan bagimsiz
olarak çalisma,yatma, banyo düsünülmüstür. Bu sayi
5/10 çocuk için bir/iki kisi olarak düsünülebilir.
Çocuklarin sosyal ve akademik becerileri, birlikte
yasama kosullarinda basari oranlari sayi belirlemede
öncelik sebebidir. Yasamevi ünitelerinde kalacak çocuklar
öncelikle birlikte yasamaya alismis, ve birbirlerini
aile bireyleri kadar benimsemis gruplardan seçilecektir.
Yasamevi gruplarina üstü kapali yanlardan açik bir
koridor sistemi ile geçilmektedir.Yuvarlak bir iç
avlu etrafinda sekillenen bes ünite proje genelinde
disaridan soyutlanmis diger yapi gruplarina oranla
korumaci bir mantikla yerlestirilmistir. Iç avlularda
hafta sonlari, aksamlari mini konserler ve etkinlikler
düzenlenebilir.
SPOR SALONU
Spor salonu için ayrik bir bina tercih edilmesinin
sebebi, gerektiginde çesitli spor karsilasmalari,
sosyal aktiviteler, semt içi saglik günleri için kiralanabilir
bir yer olabilme özelligindendir. Minimum boyutlarda
voleybol, basketbol, hentbol oynanabilecek, çesitli
jimnastik ve kapali bir alanda yapilabilir bütün faaliyetlere
cevap verebilir olmalidir. Fizyoterapi odasi, sauna,
duslar, soyunma odalari spor salonu bünyesinde yer
alan unsurlardir.
Açik alanlar çevresinde düsünülen açik tenis, basketbol-voleybol
sahalari ve çocuk oyun alani da gerek çevre ile kurulacak
iletisim gerekse çocuklarin spor faaliyettleri açisindan
olumlu olacaktir. Spor sahalari yine belirli saatlerde
kiralanabilir.
SOSYAL TESIS
Açik ve kapali kafeterya, kapali ve açik yüzme havuzu
ve fitness bu tesis içinde düsünülmüstür. Çevre ile
dogrudan baglantili olacak bu yapi, çocuklarimiz için
bir çalisma alani da olacaktir ve gerek mutfaginda
gerekse servis bölümünde çalisarak para kazanan ve
toplumla bütünleserek sosyallesen bir yapiya sahip
olacaklardir.Gerek kafeterya, gerek havuzlar dogrudan
sosyal entegrasyonu saglayan ve gelir getiren bölümler
olacaktir. Açik alanlarda yetistirilecek hormonsuz
sebze ve meyveler, kümes ürünleri burada satisa sunulacak,
kafeteryada pisirilen yemekler de bu ürünlerden hazirlanacaktir.
|
